Trước những khó khăn do dịch bệnh Covid-19 gây ra ở thời điểm hiện nay, ngày 24/9/2021, Chính phủ ban hành Nghị quyết 116/NQ-CP về chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19 với mục đích góp phần hỗ trợ người lao động (NLĐ) khắc phục khó khăn, ổn định cuộc sống, chống đứt gãy chuỗi cung ứng lao động và thiếu hụt lao động. Đồng thời hỗ trợ người sử dụng lao động (NSDLĐ) giảm chi phí, nỗ lực thích ứng với trạng thái bình thường mới, duy trì sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm cho người lao động.

03 CHÍNH SÁCH MỚI VỀ BẢO HIỂM CÓ HIỆU LỰC THÁNG 01/2022

Chính sách điều chỉnh mức đóng BHXH bắt buộc trong năm 2022

Đối với người lao động Việt nam

     Ngày 24/9/2021, Chính phủ ban hành Nghị quyết 116/NQ-CP về chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp. Cụ thể, người sử dụng lao động được giảm mức đóng từ 1% xuống bằng 0% quỹ tiền lương tháng của những người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

     Đối tượng áp dụng là người sử dụng lao động quy định tại Điều 43 của Luật Việc làm (không bao gồm các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và đơn vị sự nghiệp công lập do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên) đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp trước ngày 01 tháng 10 năm 2021:

Điều 43. Đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp

1. Người lao động phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp khi làm việc theo hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc như sau:

a) Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc không xác định thời hạn;

b) Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc xác định thời hạn;

c) Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng.

Trong trường hợp người lao động giao kết và đang thực hiện nhiều hợp đồng lao động quy định tại khoản này thì người lao động và người sử dụng lao động của hợp đồng lao động giao kết đầu tiên có trách nhiệm tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

2. Người lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này đang hưởng lương hưu, giúp việc gia đình thì không phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

3. Người sử dụng lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, đơn vị vũ trang nhân dân; tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp; cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình, hộ kinh doanh, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng làm việc hoặc hợp đồng lao động quy định tại khoản 1 Điều này.

     Như vậy, từ ngày 01/7/2022 đến 30/9/2022, người sử dụng lao động tiếp tục không phải đóng vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

     Người lao động tham gia BHXH bắt buộc sẽ được hưởng 5 chế độ cơ bản, cụ thể là:

• Chế độ ốm đau;
• Chế độ thai sản;
• Chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;
• Chế độ hưu trí;
• Chế độ tử tuất.

     Mức đóng BHXH bắt buộc là mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được quy định tại Điều 85, Điều 86, Luật Bảo hiểm xã hội và Nghị định số 58/2020/NĐ-CP. Từ ngày 01/10/2021 đến hết ngày 30/9/2022, mức đóng BHXH bắt buộc vào quỹ hưu trí, quỹ ốm đau, thai sản, quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế với NLĐ (không thuộc khối nhà nước) và người sử dụng lao động như sau:

• Từ ngày 01/7/2022 đến 30/9/2022, người sử dụng lao động đóng vào quỹ bảo hiểm tai nạn lao động trở lại mức bình thường là 0,5%. Riêng đối với doanh nghiệp hoạt động trong các ngành nghề có nguy cơ cao về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, có đủ điều kiện, có văn bản đề nghị và được Bộ lao động- Thương binh và Xã hội chấp thuận thì được đóng vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp với mức thấp hơn 0,3%.
• Từ ngày 01/10/2022, mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trở lại mức bình thường như trước đây.

Đối với lao động là người nước ngoài 

     Áp dụng quy định đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất đối với người lao động nước ngoài và doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài từ ngày 01/01/2022. Cụ thể, từ ngày 01 tháng 01 năm 2022, người lao động là người nước ngoài, hàng tháng đóng bằng 8% mức tiền lương tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất (Điều 12 Nghị định 143/2018/NĐ-CP). Đối với doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài, hàng tháng đóng 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất từ ngày 01 tháng 01 năm 2022 trên quỹ tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của người lao động (Điều 13 Nghị định 143/2018/NĐ-CP).

     Như vậy, từ ngày 01/01/2022, người lao động nước ngoài sẽ phải trích thêm 8% tiền lương để đóng bảo hiểm xã hội vào quỹ hưu trí và tử tuất, còn doanh nghiệp phải đóng thêm số tiền tương đương 14% tiền lương của người lao động.

Chính sách tăng hơn gấp đôi mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện từ ngày 01/01/2022

     Từ ngày 01/01/2022, sẽ điều chỉnh tăng mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện tối thiểu do có sự điều chỉnh về mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn. Sang đến năm 2022, mức chuẩn nghèo khu vực nông thôn đã tăng từ 700.000 đồng/tháng lên thành 1,5 triệu đồng/tháng (theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 07/2021/NĐ-CP). Tương ứng với đó, mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thấp nhất sẽ tăng từ 154.000 đồng/tháng lên thành 330.000 đồng/tháng.

     Cụ thể, mức đóng BHXH tự nguyện hàng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn. Mức thu nhập tháng được xác định theo công thức sau: Mtnt = CN + m x 50.000 (đồng/tháng). Trong đó:

• Mtnt: mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn.
• CN: Mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn tại thời điểm đóng (đồng/tháng).
• m: Tham số tự nhiên có giá trị từ 0 đến n.

     Mức thu nhập tháng do người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện lựa chọn thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn theo quy định của Thủ tướng Chính phủ và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở tại thời điểm đóng.

     Từ ngày 01/01/2022, theo Nghị định 07/2021/NĐ-CP, mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn là 1.500.000 đồng/người/tháng, nên mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện tối thiểu năm 2022 có sự điều chỉnh.

     Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thấp nhất kể từ ngày 01/01/2022 là 330.000 đồng/tháng (22% x 1.500.000 đồng).

Chính sách điều kiện hưởng Bảo hiểm xã hội 01 lần đối với người lao động nước ngoài

     Theo Nghị định 143/2018/NĐ-CP, kể từ 01/01/2022, người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam, tham gia đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc sẽ được hưởng bảo hiểm xã hội một lần khi có yêu cầu nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các Khoản 1 Điều 9 Nghị định 143/2018/NĐ-CP (như người lao động Việt Nam) mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội;
• Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;
• Người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định tại Khoản 1 Điều 9 Nghị định 143/2018/NĐ-CP nhưng không tiếp tục cư trú tại Việt Nam;
• Người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động, chứng chỉ hành nghề, giấy phép hành nghề hết hiệu lực mà không được gia hạn.

     Trên đây là những chính sách mới về bảo hiểm xã hội trong năm 2022 tiếp tục có sự điều chỉnh, tác động đến quyền lợi của người lao động./.

Mọi chi tiết vui lòng liên hệ Luật sư tư vấn;

CÔNG TY LUẬT TNHH NĂNG & PARTNER – Hotline: 0986.799.399; 0886.799.399

Website: dnlawfirm.com.vn

Email: ducnanglawfirm@gmail.com

Facebook: https://www.facebook.com/dnlawfirm.com.vn

Văn phòng tại Hà Nội: Phòng 19.7, Tòa Vimeco Lô E9, Phạm Hùng, Trung Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội.

Chi nhánh tại Thái Nguyên:  Số 360/1 Đường Bắc Kạn. Thành phố Thái Nguyên;

Chi nhánh tại Hải Phòng: Tầng 9, tòa nhà Đông Phương, Lô 26BC đường Lê Hồng Phong, phường Đông Khê, quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng.