Tình trạng xây dựng không phép đã và đang diễn ra phổ biến. Từ những công trình nhỏ như xây dựng nhà ở đến những dự án xây dựng lớn đều xảy ra vi phạm trên. Khi có hành vi xây dựng không phép và bị phát hiện, chủ đầu tư sẽ bị xử lý như thế nào? Bài viết dưới đây của Luật Năng & Partner sẽ giải đáp thắc mắc về hậu quả pháp lý của hành vi xây dựng không phép.
Xây dựng không phép là gì?
“Xây dựng không phép” không phải một thuật ngữ pháp lý. Đây là cách gọi phổ thông của người dân khi xây dựng. Hiện nay, chưa có văn bản nào định nghĩa về xây dựng không phép. Tuy nhiên, theo Luật Xây dựng 2014 và Luật Xây dựng sửa đổi 2020, công trình xây dựng phải có giấy phép xây dựng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho chủ đầu tư, ngoại trừ các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng.
Từ đây, có thể hiểu, xây dựng không phép là hành vi của tổ chức, cá nhân khi xây dựng công trình có yêu cầu bắt buộc phải có giấy phép xây dựng nhưng không có giấy phép xây dựng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp.
Hậu quả pháp lý của hành vi xây dựng không phép
Giấy phép xây dựng là một trong những giấy tờ bắt buộc mà chủ đầu tư phải có khi muốn xây dựng công trình. Xây dựng công trình mà không có giấy phép xây dựng được coi là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị áp dụng chế tài xử phạt tùy theo mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm.
Nghị định 139/2017/NĐ-CP quy định chi tiết về các hình thức xử phạt đối với hành vi xây dựng không phép, cụ thể như sau:
Hành vi tổ chức thi công xây dựng không có giấy phép xây dựng mà theo quy định thuộc trường hợp phải có giấy phép sẽ bị xử phạt hành chính
Mức phạt sẽ được xác định đối với từng loại công trình xây dựng:
- Xây dựng nhà ở riêng lẻ tại đô thị: phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng.
- Xây dựng công trình có yêu cầu phải lập báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng hoặc lập dự án đầu tư xây dựng: phạt tiền từ 30 đến 50 triệu đồng.
- Xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử – văn hóa hoặc xây dựng công trình không thuộc 02 trường hơp nêu trên: phạt tiền từ 10 đến 20 triệu đồng.
Đã bị lập biên bản vi phạm hành chính mà vẫn tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm sẽ bị phạt tiền lên tới 350 triệu đồng
Tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi xây dựng không phép, tuy đã bị lập biên bản vi phạm nhưng vẫn tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm sẽ bị xử phạt như sau:
- Xây dựng không phép nhà ở riêng lẻ tại đô thị: 35 đến 40 triệu đồng.
- Xây dựng không phép công trình có yêu cầu phải lập báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng hoặc lập dự án đầu tư xây dựng: 300 đến 350 triệu đồng.
- Xây dựng không phép nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử – văn hóa hoặc xây dựng công trình không thuộc 02 trường hợp trên: 5 đến 10 triệu đồng
Phạt tiền tối đa 1 tỷ đồng đối với hành vi xây dựng không phép đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà tái phạm
Thực hiện xử phạt đối với hành vi xây dựng không phép đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà tái phạm. Mức phạt đối với từng loại công trình xây dựng như sau:
- Xây dựng nhà ở riêng lẻ tại đô thị: 70 đến 80 triệu đồng.
- Xây dựng công trình có yêu cầu phải lập báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng hoặc lập dự án đầu tư xây dựng: phạt tiền 950 triệu đến 1 tỷ đồng.
- Xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử – văn hóa hoặc công trình xây dựng khác không thuộc 02 trường hợp nêu trên: 10 đến 20 triệu đồng
Biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi xây dựng không phép
Ngoài việc bị áp dụng hình thức phạt tiền đối với hành vi vi phạm, tổ chức, cá nhân vi phạm có thể bị áp dụng một trong các biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
- Nếu công trình xây dựng đã thi công xong: Buộc tháo dỡ công trình hoặc phần công trình xây dựng vi phạm
- Công trình/phần công trình vi phạm phải được tháo dỡ theo phương án, giải pháp phá dỡ được phê duyệt cho đến khi phần còn lại của công trình đảm bảo an toàn chịu lực khi đưa vào sử dụng.
- Chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức lập, thẩm tra, phê duyệt và thực hiện phương án, giải pháp phá dỡ công trình/phần công trình vi phạm.
- Trường hợp chủ đầu tư không tự giác chấp hành thì sẽ bị cưỡng chế thi hành.
- Nếu công trình xây dựng vẫn đang thi công:
- Lập biên bản vi phạm hành chính và yêu cầu dừng thi công. Cá nhân, tổ chức vi phạm phải dừng thi công kể từ thời điểm lập biên bản.
- Tổ chức, cá nhân vi phạm làm thủ tục đề nghị cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng trong vòng 60 ngày kể từ ngày bị lập biên bản. Hết thời hạn này mà không xuất trình được giấy phép xây dựng đối với người xử phạt thì công trình xây dựng bị áp dụng biện pháp buộc tháo dỡ thể hiện bằng thông báo thực hiện biện pháp buộc tháo dỡ công trình/phần công trình vi phạm. Thông báo được niêm yết công khai tại công trình vi phạm hoặc tại trụ sở UBND cáp xã nếu cá nhân, tổ chức vi phạm không nhận/gỡ bỏ thông báo được niêm yết tại công trình.
Sau khi được cấp giấy phép xây dựng, phần công trình đã xây dựng mà không phù hợp với giấy phép thì buộc tháo dỡ rồi mới tiếp tục xây dựng.
Tình trạng vi phạm trật tự xây dựng đã và đang diễn ra vô cùng phức tạp. Vì vậy, việc tìm hiểu và nắm rõ các quy định của pháp luật về xây dựng sẽ giúp người dân tránh được những rủi ro pháp lý, hạn chế tối đa thiệt hại không đáng có trong quá trình đầu tư xây dựng công trình./.
Mọi chi tiết vui lòng liên hệ Luật sư tư vấn;
CÔNG TY LUẬT TNHH NĂNG & PARTNER – Hotline: 0986.799.399; 0886.799.399
Website: dnlawfirm.com.vn
Email: ducnanglawfirm@gmail.com
Facebook: https://www.facebook.com/dnlawfirm.com.vn
Văn phòng tại Hà Nội: Phòng 19.7, Tòa Vimeco Lô E9, Phạm Hùng, Trung Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội.
Chi nhánh tại Thái Nguyên: Số 360/1 Đường Bắc Kạn. Thành phố Thái Nguyên;
Chi nhánh tại Hải Phòng: Tầng 9, tòa nhà Đông Phương, Lô 26BC đường Lê Hồng Phong, phường Đông Khê, quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng.